De AFM spoort 800.000 huishoudens aan om te starten met beleggen

Starten met beleggen is voor veel mensen een grote stap en het is iets wat wordt gezien als spannend en risicovol. Toch luidde de AFM recentelijk voor 800.000 huishoudens de noodklok met het bericht dat zij later geld tekort zullen komen, omdat er onvoldoende belegd wordt op dit moment. Deze huishoudens bouwen momenteel onvoldoende vermogen op om hun huidige levensstandaard later voort te zetten, terwijl zij wel de financiële middelen hebben om geld te beleggen. 

Niet beleggen voelt veilig en behoudend, maar de inflatie heeft op de koopkracht een zeer grote impact, waardoor het spaargeld jaarlijks minder waard wordt in vergelijking tot de hedendaagse prijzen. Op de korte termijn worden vaak zorgen en prijsschommelingen gezien, terwijl beleggen iets is voor de lange termijn. In dit artikel gaan we dieper in op het pensioengat dat mensen onbewust opbouwen.

Wat is een pensioengat?

In de kern is een pensioengat het verschil tussen het inkomen dat je nodig hebt om jouw gewenste levensstijl te bekostigen en het inkomen dat je daadwerkelijk uit wettelijke en collectieve regelingen ontvangt. Voor de gemiddelde Nederlander bestaat het inkomen na pensionering uit drie pijlers:

1. De AOW: De basisuitkering van de overheid.
2. Werkgeverspensioen: Wat u opbouwt via een pensioenfonds bij een werkgever.
3. Eigen vermogen: Privé-sparen, beleggen of een eigen woning.

Het probleem ontstaat vaak doordat mensen overschatten hoeveel zij in de eerste twee pijlers opbouwen. Factoren zoals deeltijdwerk, wisselen van baan, een periode als zelfstandige (ZZP) of simpelweg een stijgend uitgavenpatroon zorgen ervoor dat het uiteindelijke bedrag lager uitvalt dan gehoopt. De AFM merkt op dat veel huishoudens weliswaar sparen, maar dat de huidige inflatie en lage spaarrentes ervoor zorgen dat de koopkracht van dat geld simpelweg verdampt. Zonder een actieve groeistrategie, zoals beleggen, stevent een grote groep direct af op een pensioengat.

Pensioengat berekenen

Het berekenen van een pensioengat vraagt om een realistische financiële planning en daarbij een blik op je uitgavenpatroon in de toekomst. Een goed beginpunt is de website mijnpensioenoverzicht.nl, waar je inzicht krijgt in de hierboven genoemde eerste twee pijlers. De cruciale vraag is echter: wat is je 'streefinkomen'? Hoewel adviseurs vaak de standaardnorm van 70% van het laatstverdiende loon hanteren, wijst de praktijk uit dat dit per persoon enorm verschilt. Waar de één ruim rondkomt dankzij een afbetaalde woning en lagere reiskosten, heeft de ander juist een hoger budget nodig voor hobby's of verre reizen. 

Vergeet bij het berekenen niet de jaarruimte en reserveringsruimte mee te nemen. Dit zijn fiscale termen die aangeven hoeveel je met belastingvoordeel opzij mag zetten voor je pensioen. Als je deze ruimtes niet benut, laat je in feite geld op tafel liggen bij de Belastingdienst.

Pensioengat aanvullen: Waarom wachten gevaarlijk is

Het rapport van de AFM is duidelijk en vertelt dat 800.000 huishoudens hun financiële vrijheid riskeren omdat ze niet beleggen. De belangrijkste reden waarom mensen wachten met het aanvullen van hun pensioen is vaak de angst voor risico of een gebrek aan kennis. Echter, het grootste risico is niets doen, blijkt uit het bericht. 

Wie nu begint met het pensioengat aanvullen, profiteert van het 'rendement-op-rendement' effect. Dit betekent dat je niet alleen rendement maakt op je inleg, maar ook op de winst die je eerder hebt gemaakt. Hoe langer de horizon, hoe krachtiger dit effect. Voor de 800.000 huishoudens die de AFM noemt, is de boodschap helder: sparen alleen is niet langer voldoende om de inflatie en het pensioentekort te verslaan. Er moet gekeken worden naar activaklassen die op de lange termijn een hoger verwacht rendement bieden.

Lees ook hoe je zelf kunt beleggen voor een aanvullend pensioen

Manieren om pensioen aan te vullen

Gelukkig zijn er diverse wegen die naar een financieel gezonde oude dag leiden. Het is essentieel om een methode te kiezen die past bij je risicoprofiel en persoonlijke situatie.

• Lijfrente beleggen: Dit is een zeer populaire manier om je pensioengat fiscaal gezien aan te vullen. Je stort geld op een geblokkeerde rekening. De inleg is aftrekbaar van je inkomstenbelasting en je betaalt pas belasting over de uitkeringen wanneer je met pensioen bent (vaak tegen een lager tarief).
• Vrij beleggen in Box 3: Voor wie maximale flexibiliteit wil, is beleggen in aandelen, obligaties of vastgoedfondsen een optie. Je hebt altijd toegang tot je geld, maar je geniet niet van de directe belastingvoordelen die specifieke pensioenproducten bieden.
  Investeren in het MKB via crowdfunding: Bij Kapitaal op Maat zien we een groeiende groep beleggers die een deel van hun vermogen inzet om Nederlandse ondernemers te financieren. Dit biedt niet alleen een aantrekkelijk rendement, maar draagt ook bij aan de reële economie. Het is een uitstekende manier om spreiding aan te brengen in je portefeuille.
• Aflossen op de eigen woning: Een lagere maandlast in de toekomst is ook een vorm van pensioenopbouw. Door je hypotheek af te lossen, verlaag je de uitgavenkant van je toekomstige balans.
• De inzet van je onderneming: Voor ondernemers geldt vaak dat de verkoop van hun bedrijf het 'eindstation' is. Maar de markt kan veranderen en dan zul je ook buiten de onderneming om vermogen opbouwen.

Starten met beleggen

De waarschuwing van de AFM is een wake-up call voor veel huishoudens. Een pensioengat ontstaat zonder dat je het altijd door hebt, maar de gevolgen zijn later voelbaar. Door vandaag nog te beginnen met het berekenen van je situatie en een plan te maken voor het aanvullen van je tekort, neem je de regie over je eigen toekomst weer in handen. Dan voorkom je dat je uiteindelijk voor vervelende verrassingen komt te staan.